งานวิจัย CBR (แนวคิด-เครื่องมือ)
นักวิจัยชุมชนหลายคนรู้วิธีใช้เครื่องมือ แต่ยังไม่รู้ว่าทำทำไม หมวดนี้คือพื้นที่สำหรับตอบคำถามนั้น รวมงานกว่า 45 ชิ้นของอาจารย์กาญจนา แก้วเทพ ว่าด้วยแนวคิดและเครื่องมือในงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น ตั้งแต่ปรัชญาของ CBR ตัวชี้วัดความเหลื่อมล้ำ เครื่องมือเฉพาะอย่าง Timeline และโฟกัสกรุ๊ป ไปจนถึงการสังเคราะห์งานวิจัยในระดับภาพรวม เหมาะสำหรับพี่เลี้ยง นักวิจัยชุมชน และนักวิชาการที่ต้องการเข้าใจว่าการวิจัยโดยชุมชนต่างจากการวิจัยบนชุมชนอย่างไร
-
การวิจัยเพื่อท้องถิ่นกับการพัฒนาตัวชี้วัดความเหลื่อมล้ำ ด้านการเมือง-สิ่งแวดล้อม และพื้นที่: บทสังเคราะห์ (เล่ม 1)
เมื่อพูดถึงความเหลื่อมล้ำ หลายคนนึกถึงตัวเลขรายได้ แต่ความเหลื่อมล้ำที่ฝังลึกในชีวิตชุมชนกลับซ่อนอยู่ในมิติที่วัดยากกว่านั้น ทั้งสิทธิทางการเมือง การเข้าถึงสิ่งแวดล้อม และความเป็นธรรมในเชิงพื้นที่
-
การวิจัยเพื่อท้องถิ่นกับการพัฒนาตัวชี้วัดความเหลื่อมล้ำ ด้านสังคม-วัฒนธรรม และการศึกษา: บทสังเคราะห์ (เล่ม 2)
ความเหลื่อมล้ำในมิติสังคม วัฒนธรรม และการศึกษา มักมองเห็นยากกว่าความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ เพราะมันซ่อนตัวอยู่ในความเคยชิน ในความสัมพันธ์เชิงอำนาจที่ดูเป็นปกติ และในโอกาสที่ถูกตัดออกไปก่อนที่คนจะรู้สึกตัว
-
การวิจัยเรื่องความเชื่อในสังคมไทย
ในสังคมที่ความเชื่อสัมพันธ์กับทุกมิติของชีวิต ตั้งแต่การตัดสินใจในครัวเรือนไปจนถึงโครงสร้างของชุมชน การทำความเข้าใจความเชื่อจึงไม่ใช่เรื่องจิตวิทยาส่วนตัว แต่เป็นเรื่องของสังคมวิทยาที่ลึกและซับซ้อน
-
การวิเคราะห์คุณลักษณะ: รู้ไว้ใช้ประโยชน์ได้หลายอย่าง
สิ่งที่ชุมชนมีอยู่แล้วมักถูกมองข้ามไปในกระบวนการพัฒนา เพราะนักวิจัยและนักพัฒนามักเริ่มต้นจากการนับ “ปัญหา” มากกว่า “ทุน” ที่มีอยู่ บทความของอาจารย์กาญจนา แก้วเทพ ซึ่งอ้างอิงจากงานร่วมกับโครงการสื่อพื้นบ้านสื่อสารสุข (สพส.) ปี 2549 เสนอเครื่องมือที่เรียกว่า “การวิเคราะห์คุณลักษณะ” ซึ่งเป็นกระบวนการมองชุมชนผ่านแว่นของความเข้มแข็งแทนที่จะเป็นความบกพร่อง
-
การวิเคราะห์สังเคราะห์ในงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น: ความเข้าใจพื้นฐาน (เล่ม 1)
ถ้าเคยนั่งฟังนักวิจัยชุมชนรายงานผลการศึกษาแล้วรู้สึกว่า “ข้อมูลมีเยอะ แต่ยังมองไม่เห็นภาพ” นั่นอาจเป็นสัญญาณว่าขั้นตอนที่เรียกว่า “การวิเคราะห์สังเคราะห์” ยังขาดหายไป
-
การศึกษาเครือข่ายภาคีสุขภาพ
ลองนึกถึงคำถามง่ายๆ ที่ไม่มีใครอยากถาม: เครือข่ายที่เราพูดถึงกันทุกวันนั้น — มันทำงานจริงหรือเปล่า?






