ก่อนคุณออกเดินทางครั้งต่อไป ลองถามตัวเองว่า: คุณได้รับรู้เรื่องราวของที่นั่นผ่านสายตาใคร?
หนังสือ “เรื่องสื่อสาร-การท่องเที่ยว” คือสะพานวิชาการที่เชื่อมสองฝั่งสาขา ได้แก่ ท่องเที่ยวศึกษา (Tourism Study) และสื่อสารศึกษา (Communication Study) โดยอาจารย์กาญจนา แก้วเทพ เป็นผู้รับผิดชอบโครงการเมธีวิจัยอาวุโส “กระบวนทัศน์ใหม่ของสื่อสารไทยศึกษา” สนับสนุนโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) พิมพ์เป็นครั้งแรกในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2557 จัดจำหน่ายโดยศูนย์หนังสือจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หนังสือเล่มนี้สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างการสื่อสารกับการท่องเที่ยวในช่วงเวลา 3 ระยะ คือ “ก่อน ระหว่าง และหลัง” การท่องเที่ยว พร้อมตั้งข้อสังเกตว่างานวิจัยส่วนใหญ่สนใจเพียงช่วง “ก่อนไปเที่ยว” คือการโน้มน้าวให้คนมาเยือน โดยละเลยอีกสองช่วงเวลาที่สำคัญ นอกจากนี้ยังประมวลงานวิจัยจากมุมมองการสื่อสาร แยกตามองค์ประกอบ ได้แก่ ผู้ส่งสาร เนื้อหาสาร ผู้รับสาร และตัวสื่อ รวมถึงทฤษฎีการสื่อสารที่นำมาใช้กับบริบทการท่องเที่ยว
*”ผู้เขียนมีประสบการณ์ตรงเมื่อขึ้นไปเที่ยวหมู่บ้านชาวเขาแถบดอยอินทนนท์ ชาวบ้านแตกเป็น 2 ฝ่าย ฝ่ายหนึ่งต้องการปิดหมู่บ้าน อีกฝ่ายเห็นว่าชาวบ้านควรต้อง ‘จัดการกับการท่องเที่ยว’ เพราะไม่งั้น ‘การท่องเที่ยวก็จะเข้ามาจัดการกับชาวบ้าน'”*
ในขณะที่รูปแบบการท่องเที่ยวพัฒนาอย่างรวดเร็ว จากช้อปปิ้งแบบกระจาย สู่ผจญภัย สู่ท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ ชี้ให้เห็นว่าการเปลี่ยนแปลงแง่มุมวิชาการด้านสื่อสารยังตามไม่ทัน หนังสือเล่มนี้จึงเป็นทั้งแผนที่สำรวจความรู้ที่มีอยู่ และโจทย์ท้าทายสำหรับนักนิเทศศาสตร์รุ่นต่อไปที่จะเติมเต็มภาพให้สมบูรณ์
