ถ้าคนสิบคนอยู่ในเหตุการณ์เดียวกัน แต่เล่าสิ่งที่เห็นออกมาได้สิบแบบ — เราจะรู้ความจริงได้อย่างไร และในสงคราม ใครมีสิทธิ์เป็นคนตัดสินว่าใครคือวีรบุรุษ
อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ เขียนบทวิเคราะห์ภาพยนตร์ชิ้นนี้ลงในคอลัมน์ PREVIEW เมื่อเดือนสิงหาคม 2539 หลังภาพยนตร์เรื่อง Courage Under Fire เข้าฉาย งานชิ้นนี้ไม่ใช่บทวิจารณ์หนังทั่วไป แต่เป็นการใช้ภาพยนตร์เป็นจุดตั้งต้นสำหรับถามคำถามที่ใหญ่กว่า ทั้งเรื่องความจริงในสงคราม บทบาทผู้หญิงในกองทัพอเมริกัน และกลไกสร้างวีรบุรุษของรัฐ
หนังใช้โครงสร้างแบบ Rashomon — ผู้รอดชีวิตแต่ละคนเล่าเหตุการณ์การเสียชีวิตของ Capt. Karen Walden ต่างกันคนละเวอร์ชัน ทำให้ พ.ท. เซอร์ลิงผู้รับมอบหมายสืบสวนต้องเผชิญกับความจริงที่ไม่มีหน้าเดียว อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ ชี้ให้เห็นว่าสิ่งที่น่าสนใจในหนังเรื่องนี้ไม่ใช่ “ใครเป็นวีรบุรุษ” แต่คือกระบวนการสร้างและทำลายตำนานวีรบุรุษในสังคมอเมริกัน
ประเด็นที่อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ เน้นย้ำโดยเฉพาะคือมิติของ “ผู้หญิงในกองทัพ” ที่หนังเรื่องนี้หยิบยกขึ้นมาด้วยความซับซ้อนกว่าที่คาด ทั้งความตึงเครียดระหว่างเพื่อนร่วมรบ ความคลางแคลงใจ และคำถามว่าใครมีอำนาจในการนิยาม “ความกล้าหาญ”
สำหรับคนที่สนใจว่าสื่อบันเทิงสร้างและรื้อถอนความหมายของสงครามได้อย่างไร บทความสั้นๆ ชิ้นนี้เปิดประตูสู่การอ่านหนังสงครามในแบบที่ซับซ้อนและน่าตั้งคำถามกว่าเดิม
