ในช่วงทศวรรษ 2530 คำถามที่ว่า “การพัฒนา” ควรหมายถึงอะไร ยังไม่มีคำตอบเดียว นักพัฒนาบางกลุ่มเริ่มมองเห็นว่าการพัฒนาที่ไม่ผ่านรากฐานทางวัฒนธรรมของชุมชน ไม่ต่างจากการปลูกต้นไม้บนดินที่ไม่ใช่ดินของมัน
เอกสารชิ้นนี้เกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2531 ช่วงที่อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ กำลังสำรวจและทำความเข้าใจกับแนวคิด “การพัฒนาแนววัฒนธรรมชุมชน” ซึ่งเป็นกระบวนทัศน์ทางเลือกที่ตั้งคำถามต่อการพัฒนาแบบเน้นเศรษฐกิจเป็นหลัก แนวทางนี้เชื่อว่าวัฒนธรรมชุมชนไม่ใช่เพียงเนื้อหาที่ต้อง “อนุรักษ์” แต่คือฐานรากที่ทำให้งานพัฒนาหยั่งรากลึกและยั่งยืนได้จริง
งานในช่วงนี้ของอาจารย์กาญจนา แก้วเทพ สะท้อนการเดินทางทางความคิดในยุคที่แวดวงนักพัฒนาและนักวิชาการไทยกำลังถกเถียงกันอย่างจริงจังว่า ระหว่างการไล่ตามโมเดล NICs กับการเลือกทางสาย “วัฒนธรรมชุมชน” สังคมไทยควรยืนอยู่ตรงไหน
เอกสารฉบับนี้เป็นไฟล์สแกนจากต้นฉบับกระดาษ สภาพตัวอักษรอ่านยากตามลักษณะเอกสารยุคเก่า แต่คุณค่าของมันอยู่ที่การเป็นหลักฐานของความคิดในยุคบุกเบิก ก่อนที่แนวคิดวัฒนธรรมชุมชนจะได้รับการพัฒนาจนสมบูรณ์ในทศวรรษต่อมา
สำหรับผู้สนใจการเดินทางทางความคิดของอาจารย์กาญจนา แก้วเทพ นี่คือหนึ่งในต้นรากของงานวิชาการด้านวัฒนธรรมชุมชนที่ควรรู้จักไว้
