ถ้าเคยรู้สึกว่าการเมืองเป็นเรื่องไกลตัว เรื่องที่ปล่อยให้คนอื่นจัดการก็ได้ — บทความชิ้นนี้กำลังถามว่าความรู้สึกนั้นมาจากไหน
ในปี 2534 ในช่วงที่สังคมไทยกำลังเข้าสู่ยุคเลือกตั้งที่คึกคัก อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ เขียนบทความนี้ลงในนิตยสาร ม่านแห่งอคติ ของมูลนิธิเพื่อนหญิง โดยตั้งต้นจากคำถามที่ดูเรียบง่ายแต่ตอบยาก ว่าทำไมประชากรที่เป็นผู้หญิงมากกว่าครึ่งประเทศ จึงมีตัวแทนในรัฐสภาน้อยนิด และทำไมสถานการณ์นี้ถึงถูกมองว่า “ปกติ”
อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ ชี้ว่าสาเหตุไม่ได้อยู่ที่ตัวผู้หญิงเพียงฝ่ายเดียว แต่ฝังลึกอยู่ในทัศนคติทางวัฒนธรรมที่แบ่งโลกออกเป็นสองขั้ว — “การบ้านการเรือน” เป็นเรื่องของผู้หญิง ส่วน “การเมือง” เป็นเรื่องของผู้ชาย ทัศนคตินี้ทำงานอย่างเงียบ ๆ ทั้งในหนังสือพิมพ์ที่เลือกนำเสนอข่าวการเมืองเฉพาะให้ผู้ชายอ่าน และในโครงสร้างครอบครัวที่ทำให้ผู้หญิงไม่มีเวลาติดตามข่าวสารอย่างจริงจัง
*”ทัศนคติทางการเมืองแบบเพศนิยม อันได้แก่ความคิดที่ว่า ‘การเมืองเป็นเรื่องของพวกผู้ชายเขา’ นั้น มองเห็นได้ในชีวิตประจำวัน”* (2534)
แต่บทความไม่ได้หยุดอยู่แค่การวิเคราะห์ปัญหา อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ เสนอว่าเมื่อผู้หญิงเข้าสู่การเมือง สิ่งที่ผู้หญิงจะ “ให้” แก่การเมืองได้นั้นมีคุณค่าที่แตกต่างออกไป — การเมืองที่มีผู้หญิงร่วมจะมีคุณธรรมมากขึ้น มีความร่วมมือมากขึ้น และแข่งขันน้อยลง
บทความนี้ยังร่วมสมัยอย่างน่าแปลกใจ สำหรับใครที่สงสัยว่าทำไมตัวเลขผู้หญิงในสภาไทยยังคงต่ำ คำตอบอาจซ่อนอยู่ในบทความที่เขียนไว้กว่าสามสิบปีก่อนนี้แล้ว
