สื่อมวลชนไม่ได้เพียงสะท้อนสังคม — มันมีส่วนสร้างสังคมนั้นขึ้นมาด้วย และคำถามที่ตามมาคือ มันสร้างภาพหญิงชายขึ้นมาแบบไหน?
งานเขียนฉบับเต็มเรื่อง “มิติหญิงชายในด้านสื่อ” โดยอาจารย์กาญจนา แก้วเทพ จัดทำเป็นส่วนหนึ่งของชุดวิชา “การศึกษาบทบาทชายหญิง” หน่วยที่ 10 สาขาวิชาคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช (มสธ.) ตีพิมพ์เมื่อ พ.ศ. 2545 งานชิ้นนี้มีลักษณะเป็นตำราวิชาการระดับอุดมศึกษา เขียนขึ้นเพื่อใช้ในระบบการศึกษาทางไกล จึงมีโครงสร้างที่ชัดเจนและครอบคลุมรอบด้าน
เนื้อหาแบ่งออกเป็นสามส่วนหลัก ได้แก่ พัฒนาการความสนใจเรื่องมิติหญิงชายในสื่อทั้งในระดับสากลและในประเทศไทย ผู้หญิง-ผู้ชายในฐานะผู้ผลิตสื่อ และการศึกษาบทบาทของหญิงชายที่สะท้อนจากเนื้อหาของสื่อ
อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ ชี้ให้เห็นว่าความสนใจในเรื่องมิติหญิงชายในสื่อนั้นมีรากมาจากสองฝ่ายพร้อมกัน คือขบวนการเคลื่อนไหวเพื่อสตรีและความเคลื่อนไหวในวงวิชาการสื่อมวลชน และงานวิจัยที่สั่งสมมาหลายทศวรรษก็ยืนยันสรุปเดิมซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า *”สื่อมวลชนยังไม่สามารถนำเสนอภาพแห่งสังคมใหม่ที่พึงปรารถนา คือหญิงและชายมีความเสมอภาคเท่าเทียมกัน”*
สิ่งที่ทำให้งานชิ้นนี้โดดเด่นคือการนำเสนอพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของทั้งขบวนการสตรีนิยมตั้งแต่ยุค Mary Wollstonecraft และ John Stuart Mill ไปจนถึงกรอบข้อเสนอขององค์การสหประชาชาติ ควบคู่ไปกับการวิเคราะห์บริบทสังคมไทยในแต่ละยุคสมัย ทำให้ผู้อ่านเห็นทั้งภาพกว้างและบริบทเฉพาะของไทย
ถ้ากำลังมองหาหนังสืออ้างอิงที่ให้ทั้งพื้นฐานทฤษฎี ข้อมูลเชิงประจักษ์ และบริบทไทย เกี่ยวกับเรื่องสื่อกับเพศภาวะในภาษาไทย งานเล่มนี้ยังคงเป็นจุดเริ่มต้นที่ขาดไม่ได้
