ในแวดวงวิจัย คำถามว่า “แล้วงานวิจัยชิ้นนี้มีประโยชน์อะไร” มักถูกถามในตอนท้ายเสมอ แต่สำหรับงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น คำถามนั้นควรอยู่ที่ไหนของกระบวนการ
อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ เขียนหนังสือเล่มนี้ขึ้นในเดือนเมษายน พ.ศ. 2566 ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) เพื่อตอบโจทย์ที่ว่างานวิจัยเพื่อท้องถิ่น (CBR) ถูกนำไปใช้ประโยชน์อย่างไรบ้าง และอะไรทำให้การใช้ประโยชน์นั้นเกิดขึ้นหรือไม่เกิดขึ้น
เนื้อหาเริ่มต้นจากฐานทางทฤษฎีเรื่อง Research Utilization (RU) ผ่านหกแบบจำลองของ Weiss กรอบ RU ในระดับประเทศของไทย และคุณลักษณะเฉพาะของ CBR กับการใช้ประโยชน์ จากนั้นจึงเปิดให้เห็นปัจจัยเอื้ออำนวยสำคัญ ๆ เช่น นักวิจัยที่เป็นผู้ใช้ประโยชน์ด้วยตนเอง การใช้ประโยชน์ตลอดสายน้ำ CBR ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ และการออกแบบโครงการวิจัยแบบ “ยาชุด” ที่สร้างเงื่อนไขให้การนำผลไปใช้เกิดขึ้นได้จริง
สิ่งที่น่าสังเกตในงานชิ้นนี้คือการที่อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ ชี้ให้เห็นว่ากระบวนการ CBR นั้นสร้างการใช้ประโยชน์ได้ทั้งในแง่ “ของ” คือผลลัพธ์ที่จับต้องได้ และ “คน” คือผู้คนที่เติบโตและเปลี่ยนแปลงไปพร้อมกระบวนการ ทั้งสองอย่างนี้มีคุณค่าเท่ากัน
ถ้าเคยตั้งคำถามกับตัวเองว่าสิ่งที่ทำอยู่จะส่งต่อไปอย่างไร และใครจะได้รับประโยชน์จากมันอย่างแท้จริง หนังสือเล่มนี้เสนอภาษาและกรอบคิดที่จะช่วยให้ตอบคำถามนั้นได้ชัดขึ้น
