ถ้าเคยตั้งคำถามว่า ทำไมทฤษฎีการสื่อสารจึงมีทั้งแบบที่อธิบายสังคมโดยรวมและแบบที่ลงลึกถึงคู่สนทนาสองคน บทนี้จะช่วยให้เห็นภาพว่าทฤษฎีทั้งสองระดับไม่ได้ขัดกัน แต่โยงใยกันอยู่อย่างเป็นระบบ
อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ เขียนบทนี้เป็นส่วนหนึ่งของตำรา “ทฤษฎีแม่บททางนิเทศศาสตร์” ตีพิมพ์ปี พ.ศ. 2534 ที่คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยนำ Symbolic Interactionism (SI) และ Rule Theory มาเสนอในบทเดียวกัน เพราะทั้งสองทฤษฎีต่างมีจุดร่วมคือการให้ความสำคัญกับมิติสัญลักษณ์ของการสื่อสาร
งานนี้ไม่ได้เสนอเพียงบทสรุปของทฤษฎี แต่อธิบายโครงสร้างความสัมพันธ์ระหว่างทฤษฎีต่างๆ ว่าทำไม SI จึงควรมองว่าเป็น “ทัศนะกว้างๆ ทางทฤษฎี” มากกว่าจะเป็นทฤษฎีเดี่ยวๆ และอธิบายว่าทฤษฎีกฎเกณฑ์ก้าวไปจากนั้นอีกขั้นหนึ่งอย่างไร โดยเจาะลึกถึงกลไกพิเศษที่ทำงานในปฏิสัมพันธ์ชีวิตประจำวัน นอกจากนั้นยังนำเสนอเนื้อหาของ Dramaturgical Movement ของกลุ่มย่อย SI เป็นพิเศษ
สิ่งที่โดดเด่นในการเขียนของอาจารย์กาญจนา แก้วเทพ คือความสามารถในการแสดงให้เห็นว่าทฤษฎีที่ดูซับซ้อนนั้นตั้งอยู่บนการตั้งคำถามที่เรียบง่าย เช่น มนุษย์ต่างจากสัตว์ตรงที่ใช้สัญลักษณ์ได้ แล้วเรื่องนี้เปลี่ยนธรรมชาติของสังคมและตัวตนอย่างไร บทที่ 4 นี้จึงทำหน้าที่เป็นทั้งแผนที่และเข็มทิศสำหรับผู้ที่ต้องการเดินทางในโลกทฤษฎีนิเทศศาสตร์
สำหรับนักศึกษาและนักวิชาการที่กำลังสำรวจรากทางปัญญาของสาขาวิชา งานชิ้นนี้ยังคงเป็นหลักอ้างอิงที่ขาดไม่ได้
