ในช่วงกลางทศวรรษ 2530–2540 ที่กระแสสตรีนิยมกำลังเดินทางเข้าสู่จอภาพยนตร์ฮอลลีวูดอย่างคึกคัก อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ ได้บันทึกบทวิจารณ์ภาพยนตร์เรื่อง *The First Wives Club* ไว้ในปี พ.ศ. 2540 บทความชิ้นนี้ไม่ได้ถามว่าหนังดีหรือไม่ดี แต่ถามว่า “เฟมินิสต์จริงหรือเปล่า”
อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ วางภาพยนตร์เรื่องนี้ไว้เคียงข้าง *Thelma and Louise*, *Waiting To Exhale* และ *The Piano* ซึ่งล้วนเป็นหมุดหมายสำคัญของภาพยนตร์ที่นำเสนอผู้หญิงในแบบที่ซับซ้อนกว่าเดิม โดยชี้ให้เห็นว่าแต่ละเรื่องจัดการกับ “ปัญหาของผู้หญิง” แตกต่างกันอย่างไร ทั้งในระดับของอารมณ์ เพศ (sex) และความรัก ตัวละครสตรีทั้งสามของ The First Wives Club ถูกวิเคราะห์ผ่านกรอบคิดเรื่อง “ข้อเสียเปรียบ” (Disadvantage) ความไร้เสียง (The Voiceless) และการถูกทำให้เป็นคนชายขอบ (The Marginal) ซึ่งเป็นแนวคิดที่อาจารย์นำมาใช้อธิบายกลุ่มคนในสังคมอย่างสม่ำเสมอ
ประเด็นที่คมที่สุดในบทวิจารณ์นี้คือคำถามเรื่องรูปแบบของการต่อสู้ — ระหว่างการกระทำร่วม (Collective) และการกระทำส่วนบุคคล (Individual) เมื่อหนังนำเสนอผู้หญิงที่ “ลุกขึ้นสู้” แต่วิธีการแก้ปัญหาคือการลงโทษสามีเป็นรายคน แล้วประกาศ “Go Global” ในตอนท้าย นั่นคือการเปลี่ยนแปลงโครงสร้าง หรือเป็นเพียงการ “By Pass” ผ่านปัญหาด้วยน้ำเสียง Comedy ที่ชวนหัวเราะแต่ไม่ท้าทายอำนาจจริง
ถ้าคุณเคยดูหนังที่ผู้หญิงชนะแล้วรู้สึกสะใจ — ลองอ่านบทวิจารณ์ชิ้นนี้แล้วถามตัวเองว่า เราหัวเราะไปกับใคร และเสียงของใครที่เราไม่ได้ยินตลอดทั้งเรื่อง
