รายการเกมโชว์ทางโทรทัศน์ เกมออนไลน์ และเกมเพื่อการฝึกอบรม — ทั้งสามดูแตกต่างกันสิ้นเชิง แต่อะไรทำให้พวกมันยังใช้นามสกุล “เกม” ร่วมกันได้?
บทนำชิ้นนี้เปิดหนังสือเล่มที่ 4 ของชุดเบญจภาค โดยอาจารย์กาญจนา แก้วเทพ พ.ศ. 2562 สนับสนุนโดยศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) อธิบายเหตุผลเบื้องหลังการเลือกศึกษาเกม 3 ประเภทนี้จากบรรดาเกมนับร้อยนับพันประเภท
อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ ใช้เกณฑ์สี่ประการในการคัดเลือก ได้แก่ ความนิยมแพร่หลาย ความหลากหลาย ศักยภาพการเติบโต และความสัมพันธ์กับชีวิตในบริบทไทย ภาพที่น่าสนใจมากคือการมองว่าเกมออนไลน์เป็นเหมือน “ผู้ร้ายในหนังไทย” ที่คนไทยทุกเพศทุกวัยเสพติด แต่ก็ยังคงเป็นผู้ร้าย — ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น และเราจะ “อยู่กับเกมอย่างรู้จักรู้ใจ รู้ใช้ รู้รักษา” ได้อย่างไร?
*”ท่ามกลางความแตกต่างหลากหลายเหล่านี้ ทั้ง 3 ประเภทเกมมีอะไรเป็น ‘แก่นแกน’ ร่วมกันอยู่หรือไม่ ที่จะทำให้พวกเขายังคงสืบสายตระกูลและใช้นามสกุล ‘เกม’ ได้ร่วมกันอยู่”* (พ.ศ. 2562)
บทนำนี้ยังเปิดเผยกระบวนการทำงานของทีม ซึ่งไม่ได้ “ปั่นหัวก้อย” เลือกหัวข้อ แต่ใช้เกณฑ์ที่ชัดเจนและตั้งคำถามเชิงวิชาการตั้งแต่ต้น ทำให้เห็นว่างานวิจัยที่ดีเริ่มต้นจากการตัดสินใจเชิงวิธีวิทยาที่รอบคอบ ไม่ใช่แค่ความสนใจส่วนตัว
สำหรับผู้ที่อยู่ในแวดวงเกมโชว์ เกมออนไลน์ หรือการใช้เกมในการเรียนการสอนและฝึกอบรม บทนำชิ้นนี้จะช่วยให้มองสิ่งที่ทำอยู่ทุกวันด้วยสายตาใหม่
