งานพัฒนาหลายชิ้นเกิดขึ้นจากคนภายนอกชุมชน เหมือนสิ่งแปลกปลอมที่ร่างกายพยายามขับออก — แต่วัฒนธรรมชุมชนเป็นสิ่งที่มีอยู่แล้ว รอเพียงคนที่รู้วิธีทำงานด้วยมันอย่างถูกต้อง
หนังสือเล่มนี้เป็นการพิมพ์รวมเล่มครั้งที่ 2 ในปี พ.ศ. 2559 จัดพิมพ์โดยสภาคาทอลิกแห่งประเทศไทยเพื่อการพัฒนา (สคทพ.) ต้นฉบับเดิมพิมพ์ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2538 โดยอาจารย์กาญจนา แก้วเทพ รวบรวมและเรียบเรียง เป็นหนังสือที่กลายเป็นคู่มืออ้างอิงสำคัญสำหรับนักพัฒนาที่ทำงานในแนวทางวัฒนธรรมชุมชนมาร่วมสองทศวรรษ
*”สคทพ. ก็เป็นหยดน้ำเล็กๆ หยดหนึ่งที่ไหลร่วมไปกับกระแสธารที่มุ่งหน้าไปสู่วังน้ำบริสุทธิ์ บนทางเลือก ‘การทำงานพัฒนาแนววัฒนธรรมชุมชน'”* (พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2538)
เนื้อหาครอบคลุมทั้งแนวคิดเรื่องวัฒนธรรมชุมชน ประเภทของสื่อพื้นบ้าน การศึกษาสื่อพิธีกรรม และกรอบทางความคิดสำหรับการทำงานพัฒนาที่ใช้วัฒนธรรมชุมชนเป็นฐาน โดยมีท่าทีที่ชัดเจนว่าการพัฒนาที่ยั่งยืนต้องเกิดจากภายในชุมชน ไม่ใช่การนำสิ่งแปลกปลอมเข้าไปสอดแทรก
การที่หนังสือเล่มนี้ได้รับการพิมพ์ซ้ำในปี 2559 ซึ่งเป็นเวลากว่าสองทศวรรษหลังจากพิมพ์ครั้งแรก สะท้อนว่าคุณค่าของมันไม่ได้ลดลงตามกาลเวลา แนวคิดในหนังสือยังคงมีความสดใหม่สำหรับนักพัฒนาและนักวิชาการวัฒนธรรมชุมชนในยุคปัจจุบัน
สำหรับผู้ที่ทำงานในชุมชนและต้องการกรอบคิดที่มีรากฐานทั้งทางวิชาการและภาคปฏิบัติ หนังสือเล่มนี้คือจุดเริ่มต้นที่ผ่านการทดสอบมาแล้วในพื้นที่จริง
