กลุ่มคนศึกษา
ใครอยู่ตรงกลางของสื่อ ? และใครถูกดันไว้ที่ขอบ ? คำถามสำคัญที่จะพาไปรู้จักกลุ่มคนที่มักถูกมองข้ามหรือถูกนำเสนอผิดเพี้ยนในสื่อไทย ทั้งผู้หญิงในมิติที่หลากหลาย ตั้งแต่แม่ แรงงาน นักสตรีนิยม ไปจนถึงผู้หญิงในจอโทรทัศน์ รวมถึงเด็ก ผู้สูงอายุ แฟนคลับ และกลุ่มชาติพันธุ์ อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ ไม่เพียงบรรยายว่าพวกเขาเป็นใคร แต่ตั้งคำถามกับโครงสร้างที่กำหนดว่าใครมีเสียงและใครไม่มี
-
วิจารณ์หนังสือ “แม่หญิงป่าไม้”
ในช่วงปลายทศวรรษ 2530 เมื่อวิกฤต IMF กำลังกัดกร่อนรากฐานเศรษฐกิจของชุมชนชนบทไทย หนังสือ “แม่หญิงป่าไม้” ปรากฏขึ้นพร้อมเสียงของผู้หญิงรากหญ้าที่แทบไม่เคยถูกบันทึกในประวัติศาสตร์กระแสหลัก บทวิจารณ์ชิ้นนี้ของอาจารย์กาญจนา แก้วเทพ เขียนขึ้นในปี พ.ศ. 2541 ไม่ได้เป็นเพียงการประเมินคุณค่าทางวรรณกรรม แต่เป็นการวิเคราะห์ทางการเมืองและสังคมผ่านชีวิตจริงของพี่สอิ้ง — ผู้หญิงชนบทที่กลายเป็นนักต่อสู้เพื่อสิทธิที่ดินและสิ่งแวดล้อม
-
สตรีนิยมและวัฒนธรรมศึกษา
ทำไมละครโทรทัศน์ที่ผู้หญิงดูจึงถูกเรียกว่า “น้ำเน่า” ในขณะที่รายการข่าวการเมืองที่วนซ้ำเนื้อหาเดิมปีแล้วปีเล่ากลับได้รับการยกย่องว่า “มีสาระ”?
-
สถานภาพของผู้หญิงไทยในยุคไฮเทค
ลองนึกถึงภาพกราฟสองเส้นที่วิ่งสวนกัน — เส้นหนึ่งพุ่งสูงขึ้นตามความก้าวหน้าของเทคโนโลยี อีกเส้นหนึ่งดิ่งต่ำลงตามสถานภาพของผู้หญิง ภาพนั้นคือแก่นของบทความที่อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ เขียนขึ้นในปี 2533 และตีพิมพ์ในวารสารศานติสังคม ช่วงเวลาที่ไทยกำลังเร่งรีบไล่ตามโลกไฮเทคอย่างกระตือรือร้น
-
สถานภาพแห่งองค์ความรู้เรื่องบทบาทสื่อมวลชนกับการพัฒนาเด็กและเยาวชน พ.ศ. 2504–2539
ลองนึกถึงห้องสมุดที่ไม่มีใครจัดเรียงหนังสือมา 35 ปี นี่คือสิ่งที่อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ เผชิญอยู่เมื่อรับภารกิจสำรวจงานวิจัยเรื่องสื่อกับเด็กของไทยตั้งแต่ปีที่โทรทัศน์เพิ่งเริ่มออกอากาศ
-
สื่อกับสตรี: สถานภาพและการใช้เพื่อการพัฒนา
ถ้าเคยตั้งคำถามว่าทำไมสื่อมวลชนไทยถึงยังวนเวียนอยู่กับภาพผู้หญิงชุดเดิม ทั้งที่สังคมเปลี่ยนแปลงไปมากแล้ว บทความนี้อาจช่วยให้เห็นว่าปัญหานั้นไม่ใช่เรื่องของรสนิยม แต่เป็นเรื่องของโครงสร้างที่ฝังลึกกว่านั้นมาก
-
หลากหลายกระบวนทัศน์ในการศึกษาเรื่อง “เด็กกับการสื่อสาร”
ถ้าอยากเข้าใจว่าทำไมนักวิจัยไทยหลายรุ่นจึงถามคำถามเกี่ยวกับ “เด็กกับสื่อ” แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง คำตอบอยู่ในงานชิ้นนี้






