ปี 2545 อินเทอร์เน็ตยังเป็นของใหม่ และคำถามก็ยังเดิม: สื่อใหม่จะกลืนกินสื่อเก่าหรือเปล่า?
บทความนี้โดยอาจารย์กาญจนา แก้วเทพ นำเสนอประกอบการบรรยายที่มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต วันที่ 26 กันยายน 2545 เป็นการประมวลงานวิจัยไทยเกี่ยวกับการนำ IT ประเภทต่างๆ มาใช้ในสื่อมวลชน 5 ประเภท ได้แก่ หนังสือพิมพ์ นิตยสาร ภาพยนตร์ วิทยุ และโทรทัศน์
งานชิ้นนี้เริ่มต้นจากกรอบทฤษฎีของ McLuhan ที่ว่า “The Medium is the message” และโลกสามคลื่นของ Toffler ก่อนจะชวนตั้งคำถามว่าคลื่นสื่อใหม่ “ไล่หลัง” คลื่นสื่อเก่าจริงหรือไม่ หรือแท้จริงแล้วสื่อแต่ละประเภทปรับตัวและหาที่ยืนใหม่ของตัวเอง ดังเช่นที่หนังสือพิมพ์หันไปเน้น Investigative Report เพื่อสู้กับวิทยุและโทรทัศน์ในแง่ความเร็วข่าว
บทความรายงานผลการวิจัยสำคัญ 2 ชิ้น คือการใช้บริการโทรคมนาคมดาวเทียมของสื่อมวลชนไทยในช่วง พ.ศ. 2532-2534 และการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารผ่าน World Wide Web ของสื่อมวลชนไทย พร้อมวิเคราะห์ว่าทั้งหนังสือพิมพ์ วิทยุ และโทรทัศน์ ต่างใช้ WWW เพื่อเสริมภาพลักษณ์ ขยายการกระจายข่าวสาร และเปิดช่องทางการตลาด โดยมีจุดเด่นร่วมคือการแก้ปัญหาขาด Feedback ที่เป็นจุดอ่อนของสื่อมวลชนแบบเดิม
ย้อนกลับไปอ่านบทความนี้วันนี้ให้ความรู้สึกเหมือนเปิดอัลบั้มภาพเก่า เห็นทั้งสิ่งที่เปลี่ยนแปลงและสิ่งที่ยังคงเดิม คำถามเรื่อง “สื่อใหม่กับสื่อเก่า” ในปี 2545 สะท้อนคำถามเดิมที่เราถามกันอยู่จนถึงวันนี้ บทความชิ้นนี้จึงไม่ใช่แค่ประวัติศาสตร์ แต่เป็นกระจกที่สะท้อนให้เราเข้าใจปัจจุบันได้ดีขึ้น
