การบรรยายของ รศ.ดร. กาญจนา แก้วเทพ ได้ฉายภาพพัฒนาการของสาขานิเทศศาสตร์ที่ปรับเปลี่ยนจากการเน้นการสื่อสารเพื่อการพัฒนาในยุคอดีต มาสู่ความนิยมในสาขาการสื่อสารการตลาดเพื่อรองรับธุรกิจกระแสหลัก อย่างไรก็ตาม วิกฤตเศรษฐกิจในปี 2540 ได้กลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้เกิดการกระจายความเสี่ยงสู่ธุรกิจชุมชนและวิสาหกิจขนาดเล็กเพิ่มมากขึ้น เพื่อสร้างความมั่นคงในระดับฐานราก แต่ในการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบพาณิชย์นั้น ธุรกิจชุมชนยังเผชิญกับอุปสรรคสำคัญด้านการจัดการ อาทิ การขาดความรู้เรื่องระบบบัญชีและต้นทุน ซึ่งเป็นผลมาจากชุดความรู้เดิมที่เป็นการผลิตเพื่อใช้ในครัวเรือน
ในด้านการสื่อสารการตลาด พบว่าการนำตำราการสื่อสารสำหรับธุรกิจขนาดใหญ่ไปปรับใช้กับชุมชนนั้นมีข้อจำกัด เนื่องจากธุรกิจชุมชนมีมิติที่ซับซ้อนกว่าเรื่องกำไรเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงความสัมพันธ์ การสืบทอดทางวัฒนธรรม และการรักษาสิ่งแวดล้อม ดังนั้น การสื่อสารการตลาดสำหรับธุรกิจชุมชนจึงเป็นพื้นที่ว่างทางวิชาการที่สำคัญ ซึ่งอาจารย์ได้ฝากให้นักศึกษารุ่นใหม่ช่วยกันต่อยอดและบุกเบิก เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางวิชาการและสนับสนุนอัตลักษณ์พื้นถิ่นไทยให้มีความเข้มแข็งต่อไป










