ในช่วงทศวรรษ 2530 การศึกษาเรื่องผู้หญิงในสังคมไทยเริ่มก่อตัวเป็นสาขาวิชาการที่มีน้ำหนักมากขึ้น แต่คำถามสำคัญยังคงขาดหายไป — ผู้หญิงปรากฏในสื่ออย่างไร และองค์ความรู้เรื่องนี้สะสมมาอย่างไรในสังคมไทย งานวิจัยชิ้นนี้เกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2539 จากความร่วมมือระหว่างอาจารย์กาญจนา แก้วเทพ และวิลาสินี พิพิธกุล เพื่อตอบคำถามดังกล่าวอย่างเป็นระบบ โดยสำรวจสถานภาพองค์ความรู้เรื่อง “สตรีกับสื่อมวลชนไทย” ตลอดช่วงเวลา 15 ปี ตั้งแต่ พ.ศ. 2520 ถึง 2535
งานชิ้นนี้เป็นการทบทวนวรรณกรรมอย่างครอบคลุม รวบรวมผลงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับผู้หญิงและสื่อในประเทศไทยกว่า 85 ชิ้น วิเคราะห์ทั้งเนื้อหาของงานวิจัย แนวทางที่นักวิจัยใช้ และช่องว่างทางความรู้ที่ยังเหลืออยู่ กรอบการวิเคราะห์ครอบคลุมตั้งแต่ภาพสะท้อนของผู้หญิงในสื่อ บทบาทของผู้หญิงในฐานะผู้ผลิตสื่อ ไปจนถึงพฤติกรรมการรับสารของผู้หญิง โดยนำแนวคิดเพศสภาพ (gender) มาเป็นเลนส์หลักในการตีความ
งานวิจัยชิ้นนี้ได้รับการสนับสนุนและตีพิมพ์ในปี พ.ศ. 2539 นับเป็นงานบุกเบิกที่วางรากฐานให้การศึกษาเรื่องสื่อและสตรีในไทยมีกรอบอ้างอิงทางวิชาการที่ชัดเจนยิ่งขึ้น และเป็นหลักฐานว่าอาจารย์กาญจนา แก้วเทพ ริเริ่มสร้างแผนที่ขององค์ความรู้ในสาขานี้ตั้งแต่ยุคที่การศึกษาเพศสภาพยังไม่เป็นที่ยอมรับในวงการนิเทศศาสตร์ไทย
ถ้าคุณสนใจว่านักวิจัยไทยมองผู้หญิงผ่านสื่ออย่างไรในช่วงเวลาสองทศวรรษที่ผ่านมา — และองค์ความรู้เหล่านั้นถูกจัดระบบหรือมองข้ามอย่างไร — งานสำรวจชิ้นนี้คือจุดเริ่มต้นที่ขาดไม่ได้
