สามปีของการวิจัย สามสิบโครงการย่อยทั่วประเทศ — เมื่อนำข้อค้นพบทั้งหมดมาวางเรียงกัน ภาพอะไรจะปรากฏขึ้น?
อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ จัดทำเอกสารสังเคราะห์ภาพรวมชิ้นนี้ขึ้นในฐานะผู้ประสานงานชุดโครงการวิจัย “การสื่อสารเพื่อชุมชน” (Communication for Community — C4C) ระยะที่สอง ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ระหว่างปี พ.ศ. 2544–2547 เอกสารนี้จัดทำขึ้นในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2548 เพื่อนำเสนอต่อ สกว.
ชุดโครงการวิจัยนี้ประกอบด้วยโครงการย่อย 30 โครงการ ครอบคลุมประเด็นที่หลากหลาย ทั้งสื่อบุคคล เครือข่ายการสื่อสาร สื่อดั้งเดิม สื่อกระจายเสียงชุมชน การสื่อสารแบบมีส่วนร่วม และการสื่อสารเพื่อการจัดการทรัพยากร เอกสารสังเคราะห์ฉบับนี้ทำหน้าที่เป็น “ภาพรวม” ที่ดึงเส้นด้ายร่วมและความแตกต่างจากโครงการย่อยทั้งหมดมาถักทอเข้าหากัน
การสังเคราะห์ครั้งนี้ไม่ได้แค่สรุปผลงาน แต่ยังชี้ให้เห็น “จุดยืน” (positioning) ขององค์ความรู้ที่โครงการนี้สร้างขึ้นในแผนที่วิชาการด้านการสื่อสารเพื่อการพัฒนา รวมทั้งระบุช่องว่างที่ยังเหลืออยู่สำหรับการวิจัยในอนาคต นับเป็นเอกสารสำคัญที่บันทึกทั้งความสำเร็จและทิศทางข้างหน้าของงานสื่อสารชุมชนไทยในช่วงเวลานั้น
ถ้าคุณอยากเข้าใจว่าในรอบต้นศตวรรษที่ 21 งานวิจัยสื่อสารชุมชนไทยก้าวมาถึงไหน มีอะไรบ้างที่ค้นพบใหม่ และยังขาดหายไปอะไร งานสังเคราะห์ชิ้นนี้คือแผนที่ที่ดีที่สุดที่มีในตอนนั้น
