จะเป็นนักสื่อสารที่ดีได้อย่างไร หากยังตั้งคำถามไม่เป็น? นั่นคือจุดเริ่มต้นของงานวิชาการชิ้นสำคัญนี้
อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ เขียนงานชุดนี้ขึ้นโดยมีจุดมุ่งหมายชัดเจน คือเปิดพื้นที่ให้ทฤษฎีวิพากษ์ (Critical Theory) เข้ามามีที่ยืนในแวดวงการศึกษาสื่อมวลชนของไทย ซึ่งในช่วงทศวรรษ 2540 ยังกระจุกตัวอยู่กับทฤษฎีกระแสหลักอย่าง Functionalism และ Impact Studies
งานเขียนนี้นำเสนอทั้งแนวคิดและตัวอย่างงานวิจัยของนิสิต 5 คนที่ร่วมโครงการวิทยานิพนธ์สำนักทฤษฎีวิพากษ์ โดยครอบคลุมทฤษฎีย่อยหลายสาย ตั้งแต่ Political Economy, Frankfurt School, Hegemonic Theory ไปจนถึง Cultural Studies ผ่านตัวอย่างที่จับต้องได้ เช่น การวิเคราะห์ภาพลักษณ์ “ผู้ร้ายกลับใจ” ในสื่อ มิติการบริโภคในนิตยสารผู้หญิง และทิศทางรายการสุขภาพทางโทรทัศน์
*”ความจำเป็นของการมีความคิดเชิงวิพากษ์นั้น จะยิ่งมีมากขึ้นในอนาคตของสังคมยุคข่าวสาร เนื่องจากปริมาณข่าวสารจะเพิ่มพูนขึ้นอย่างมหาศาล”* — กาญจนา แก้วเทพ, 2541
แก่นของงานนี้คือการแสดงให้เห็นว่า “การวิพากษ์” มิใช่การด่าประณาม แต่คือกระบวนการตั้งคำถามกับสิ่งที่ถูกมองว่า “ยอมรับกันโดยปริยาย” อันเป็นหัวใจของการเป็นนักสื่อสารที่มีจิตสำนึกต่อสังคม งานชุดนี้จึงได้รับการตีพิมพ์เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามสร้างความหลากหลายทางสำนักคิดในแวดวงวิชาการไทย
หากคุณทำงานด้านสื่อ หรือกำลังศึกษาเรื่องนิเทศศาสตร์ งานชิ้นนี้จะช่วยให้คุณมองข้ามพื้นผิวของข้อมูลข่าวสาร แล้วเห็นว่าเบื้องหลังนั้น ใครได้ประโยชน์ และใครถูกปิดเงียบ
