มีหนังสือวิชาการบางเล่มที่เกิดจากความไม่รู้ — และนั่นคือจุดแข็งของมัน หนังสือเล่มนี้เขียนขึ้นโดยนักวิชาการที่ยอมรับตรงๆ ว่าตนเองแทบไม่มีความรู้เรื่อง “การทำงานกับภาคี” ในงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น แต่ด้วยเหตุนั้นเองจึงกลายเป็นเอกสาร “แม่เหล็ก” ที่ออกแบบมาเพื่อดึงความรู้จากพี่เลี้ยงและนักวิจัยชุมชนตัวจริงให้ออกมาเกาะกลุ่มกัน
อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ พิมพ์เล่มนี้ครั้งแรกในเดือนพฤศจิกายน 2564 ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ในช่วงที่งาน CBR ก้าวเข้าสู่ทศวรรษที่สาม — ยุคที่ “การทำงานโดยไม่มีภาคีเล่นด้วยไม่ได้แล้ว” กลายเป็นคาถาข้อที่สี่ของขบวน
เนื้อหากางแผนที่ความสัมพันธ์ระหว่าง CBR กับภาคีตั้งแต่จุดเริ่มต้นของขบวนการจนถึงปัจจุบัน ตั้งแต่การทบทวน “ตระกูลคำศัพท์” อย่าง Stakeholder, Partner, Alliance, Network ที่ซ่อนองศาแห่งแนวคิดที่แตกต่างกันไว้เบื้องหลัง ไปจนถึงหลักคิดเรื่องความร่วมมือ การทำ SWOT ทั้งตัวเองและภาคี รูปแบบความร่วมมือ และกลยุทธ์การทำงานในสนามจริง
*”ผู้เขียนวาดหวังให้เอกสารนี้เป็น ‘แม่เหล็ก’ เพื่อดึงดูดผงเหล็กแห่งความรู้ของพี่เลี้ยง/นักวิจัยชุมชนให้ออกมาเกาะกลุ่มกัน”* — นี่คือจุดยืนที่ทำให้หนังสือเล่มนี้ต่างจากตำราวิชาการทั่วไป มันไม่ได้อ้างว่าตอบคำถามทุกข้อ แต่ตั้งใจเป็น “ข้อสอบเติมคำ” รอให้คนทำงานจริงมาเติมเต็ม
หากคุณเป็นพี่เลี้ยง นักวิจัยชุมชน หรือผู้ที่กำลังออกแบบยุทธศาสตร์การทำงานร่วมกับภาคีในท้องถิ่น ลองถามตัวเองก่อนเปิดหน้าแรกว่า — ภาคีที่เราทำงานด้วยอยู่นั้น เราเรียกเขาว่าอะไร และทำไม?
