หากเคยเขียนโครงการโดยเริ่มจากการเปิดแบบฟอร์มแล้วเติมคำลงในช่องว่าง งานชิ้นนี้กำลังพูดถึงคุณ
บทความนี้เกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2549 ภายใต้โครงการสร้างเสริมการเรียนรู้เพื่อชุมชนเป็นสุข อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ เขียนขึ้นเพื่ออุทิศให้แก่ “ผู้ประสานงานภาค (Node)” ของโครงการสื่อพื้นบ้านสื่อสารสุข ที่ต้องช่วยภาคีชาวบ้าน ศิลปินสื่อพื้นบ้าน และปราชญ์ชุมชน เขียนโครงการเพื่อขอรับการสนับสนุนจาก สสส. ซึ่งเป็นงานที่ยากลำบากเป็นพิเศษ เพราะกลุ่มเป้าหมายมักไม่เคยชินกับภาษาโครงการ
สิ่งที่ทำให้งานชิ้นนี้ต่างออกไปคือการวินิจฉัยปัญหาตั้งแต่ต้น: สถานะของการเขียนโครงการที่กลายเป็นการ “เติมเนื้อหาในช่องว่าง” หรือ “ลอกการบ้านต่อๆ กันมา” อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ เปรียบอาการนี้ว่าเป็น “โรคที่แพร่ระบาดแบบไข้หวัดนกแต่เป็นไปอย่างเงียบเชียบ”
*”พวกเราไม่น่าจะใช่ ‘นักทำโครงการ’ แต่น่าจะเป็น ‘นักปั้นแต่งภูมิปัญญาในเรื่องสื่อพื้นบ้านเพื่อสุขภาพ’ มากกว่า”* (พ.ศ. 2549)
ประโยคนี้เปลี่ยนกรอบคิดทั้งหมด จากการ “เขียนเพื่อขอทุน” มาเป็นการ “คิดเพื่อทำงาน” บทความแบ่งเนื้อหาเป็นสามส่วนใหญ่: ที่มาและความสำคัญของโครงการ สายป่านของโครงการ และสูตรลับสายนิเทศศาสตร์ S-M-C-R-E ที่นำมาประยุกต์ใช้กับการเขียนโครงการสื่อพื้นบ้าน โดยใช้ตัวอย่างจริงจากโครงการที่ภาคีส่งมาเพื่อเรียนรู้แบบ “ผิดเป็นครู”
สำหรับผู้ที่กำลังจะเขียนโครงการหรือช่วยชุมชนเขียนโครงการ คำถามที่งานชิ้นนี้ทิ้งไว้คือ: เรารู้จริงๆ ไหมว่าทำไมถึงทำโครงการนี้?
