ตลาดไม่ใช่แค่สถานที่ซื้อขาย มันคือพื้นที่ของอำนาจ ความสัมพันธ์ และการต่อรอง งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นรู้เรื่องนี้มานานกว่าที่หนังสือวิชาการทั่วไปจะยอมรับ
อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ พิมพ์หนังสือ “ชุมทางตลาดทางเลือกในงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น” ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2567 ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ร่วมกับสถาบันคลังสมองของชาติและมหาวิทยาลัยบูรพา งานชิ้นนี้ตอบคำถามที่ CBR ตามติดมาอย่างต่อเนื่องว่า ทำไมชุมชนถึงสนใจเรื่องตลาด และตลาดแบบไหนที่สามารถช่วยสร้างความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจได้จริง
เนื้อหาพาผู้อ่านตั้งแต่การเปิดประเด็นว่าตลาดคืออะไรในเชิงทฤษฎีและในชีวิตจริง ไปสู่สงครามของคำนิยาม องค์ประกอบย่อยของตลาดทางเลือก รูปแบบและประเภทของตลาด จนถึงบทบาทหน้าที่ที่ตลาดทำได้และทำไม่ได้ในฐานะเครื่องมือพัฒนาท้องถิ่น ครอบคลุมทั้งตลาดนัด ตลาดชุมชน และตลาดออนไลน์ในยุคปัจจุบัน
สิ่งที่ทำให้งานของอาจารย์กาญจนา แก้วเทพ ต่างออกไปคือการที่เธอไม่แยกทฤษฎีออกจากกรณีศึกษาจากชุมชนจริง ตลาดรถรุ่น (ชิว ชิว) ที่ราชกรุด ซึ่งปรากฏบนหน้าปก เป็นสัญลักษณ์ของสิ่งที่หนังสือเล่มนี้ต้องการบอก นั่นคือตลาดทางเลือกไม่ได้เป็นแค่ความฝัน มันอยู่ที่ไหนสักแห่งแล้วในชุมชนไทย
หากชุมชนที่คุณทำงานด้วยกำลังคิดเรื่องการตลาด เล่มนี้อาจช่วยให้มองเห็นทั้งโอกาสและกับดักที่ซ่อนอยู่ในคำว่า “ตลาด” ได้ชัดขึ้น
