ถ้าหนังสือเล่มแรกตอบว่า “ทำไมต้องใช้แนวพินิจเชิงมานุษยวิทยา” หนังสือเล่มที่สองนี้ตอบคำถามที่เหลือค้างไว้ — “ทำไมต้อง รอยต่อ และ รอยแยก?”
บทนำชิ้นนี้เป็นส่วนเปิดหนังสือเล่มที่ 2 ของชุดเบญจภาค ซึ่งจะว่าด้วย “ทฤษฎีวงใน” โดยเฉพาะ อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ เขียนบทนำนี้ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2562 ภายใต้การสนับสนุนของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เพื่ออธิบายว่าทำไมโครงการทั้งหมดจึงเลือก “รอยต่อเชิงวัฒนธรรม” (Cultural Continuity) และ “รอยแยกเชิงวัฒนธรรม” (Cultural Discontinuity) เป็นแก่นกลางของการศึกษา
กระบวนการทำงานของโครงการนี้น่าสนใจเป็นพิเศษ อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ เปิดเผยว่าทีมผู้เขียนใช้ “สามเหลี่ยมแห่งแนวพินิจ” เป็นธงนำทาง ประกอบด้วยแนวพินิจเชิงมานุษยวิทยา แนวคิดหลักรอยต่อ-รอยแยก และแนวพินิจเชิงทฤษฎี ทั้งหมดทำงานพร้อมกันในกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันและเขียนงานไปพร้อมๆ กัน ซึ่งเป็นวิธีที่ไม่ปกติในงานวิชาการแบบดั้งเดิม
งานชิ้นนี้ยังช่วยให้เห็นว่า “รอยต่อ” และ “รอยแยก” ในบริบทนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของการสืบทอดหรือการตัดขาด แต่เป็นเครื่องมือสำหรับตั้งคำถามว่าในแต่ละยุคสมัยและสังคม การเล่น-เกม-กีฬามีความต่อเนื่องหรือความเปลี่ยนแปลงในมิติวัฒนธรรมอย่างไร
สำหรับผู้ที่ติดตามชุดเบญจภาคมาตั้งแต่เล่มแรก บทนำเล่มนี้จะเชื่อมโยงทุกสิ่งเข้าหากัน และเปิดทางสู่การทำความเข้าใจทฤษฎีวงในที่จะตามมา
