แนวคิดหน่วยที่ 11 การบริหารวิทยุชุมชน

วิทยุสถานีเล็กๆ ที่ออกอากาศโดยอาสาสมัครชาวบ้าน ไม่มีโฆษณา ไม่มีผู้อำนวยการที่มานั่งสั่งการ — มันบริหารกันอย่างไร และทำไมถึงยังคงอยู่รอดในโลกที่สื่อยักษ์ใหญ่ครองตลาด? นั่นคือคำถามที่งานชิ้นนี้พยายามตอบ

วิทยุสถานีเล็กๆ ที่ออกอากาศโดยอาสาสมัครชาวบ้าน ไม่มีโฆษณา ไม่มีผู้อำนวยการที่มานั่งสั่งการ — มันบริหารกันอย่างไร และทำไมถึงยังคงอยู่รอดในโลกที่สื่อยักษ์ใหญ่ครองตลาด? นั่นคือคำถามที่งานชิ้นนี้พยายามตอบ

อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ เขียนหน่วยที่ 11 ว่าด้วย “การบริหารวิทยุชุมชน” สำหรับเอกสารการสอนชุดวิชาการบริหารวิทยุกระจายเสียง ของมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ตีพิมพ์ปี 2557 เนื้อหาแบ่งเป็นสามตอนที่สร้างภาพรวมสมบูรณ์ของวิทยุชุมชนตั้งแต่รากฐานจนถึงการปฏิบัติจริง

ตอนแรกสร้างความเข้าใจพื้นฐานว่าวิทยุชุมชนคืออะไรและแตกต่างจากวิทยุรัฐหรือวิทยุพาณิชย์อย่างไร ด้วยหลักคิด “ของชุมชน โดยชุมชน เพื่อชุมชน” ตอนที่สองอธิบายหลักการบริหารที่เน้นประชาธิปไตยและการมีส่วนร่วม ครอบคลุมโครงสร้างองค์กร การบริหารบุคลากรอาสาสมัคร และการจัดการงบประมาณที่ยึดหลักสี่ประการ ได้แก่ ไม่แสวงหากำไร รักษาความเป็นอิสระ กระจายแหล่งรายได้ และโปร่งใสตรวจสอบได้ ตอนสามเจาะลึกลักษณะพิเศษของการบริหารวิทยุชุมชนใน 4 ขอบเขต คือ การผลิตรายการ การพัฒนาคนทำงาน การบริหารผู้ฟัง และการสร้างความยั่งยืน

*”การบริหารวิทยุชุมชนจะมีลักษณะร่วมบางประการเหมือนการบริหารวิทยุประเภทอื่นๆ แต่ก็มีลักษณะเฉพาะตัว เช่น การเน้นการบริหารแบบประชาธิปไตย และการบริหารแบบมีส่วนร่วม”* — กาญจนา แก้วเทพ, 2557

หากคุณทำงานด้านสื่อชุมชน สื่อท้องถิ่น หรือสนใจการกระจายอำนาจการสื่อสารสู่ประชาชน เอกสารชิ้นนี้จะให้ทั้งกรอบความคิดและเครื่องมือปฏิบัติที่ผ่านการกลั่นกรองอย่างเป็นวิชาการ พร้อมกิจกรรมประเมินความเข้าใจในทุกหัวข้อย่อย