ลองถามคนสิบคนว่า “วัฒนธรรมคืออะไร” แล้วนับดูว่าจะได้คำตอบกี่แบบ — นักวิชาการฝรั่งนับได้กว่า 250 นิยาม และนั่นยังไม่นับนิยามของนักวิชาการไทย
เอกสารชุด “นานาความหมาย” ของอาจารย์กาญจนา แก้วเทพ เข้าสู่หัวใจของปัญหานี้ตรงๆ — ทำไมคำว่า “วัฒนธรรม” จึงมีความหมายได้มากมายเหลือเกิน และความหลากหลายของนิยามนั้นบอกอะไรเราเกี่ยวกับธรรมชาติของวัฒนธรรมเอง สงครามแห่งนิยามไม่ใช่เรื่องเล็กน้อย เพราะนิยามที่เลือกใช้จะกำหนดว่าเราจะมองเห็น ศึกษา และปฏิบัติต่อวัฒนธรรมอย่างไร
งานของอาจารย์กาญจนา แก้วเทพ ชุดนี้เป็นเอกสารที่รวบรวมและจัดหมวดหมู่ความหมายของ “วัฒนธรรม” จากสำนักคิดและยุคสมัยต่างๆ ซึ่งเป็นฐานความรู้สำคัญสำหรับทุกคนที่จะทำงานในแวดวงวัฒนธรรมศึกษา สื่อพื้นบ้าน หรืองานพัฒนาชุมชน เพราะก่อนจะ “ทำงานวัฒนธรรม” ได้อย่างชาญฉลาด ต้องรู้ก่อนว่าตนเองกำลังใช้นิยามแบบไหน และนิยามนั้นเปิด-ปิดประตูสู่ความเข้าใจอะไรบ้าง
เอกสารฉบับนี้อยู่ในรูปไฟล์สแกนจากต้นฉบับกระดาษ ซึ่งสะท้อนความสำคัญในฐานะเอกสารรวบรวมความคิดที่อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ ใช้เป็นฐานในการพัฒนางานวิชาการด้านวัฒนธรรมศึกษาในช่วงต่อมา
สำหรับผู้ที่เริ่มต้นศึกษาวัฒนธรรมและรู้สึกว่าคำว่า “วัฒนธรรม” ลื่นไหลเกินจะจับ เอกสารชุดนี้จะช่วยให้เห็นว่าความลื่นไหลนั้นไม่ใช่ความบกพร่อง แต่คือธรรมชาติของสิ่งที่กำลังศึกษาอยู่
