เกือบหนึ่งทศวรรษของการเดินทางในงานวิจัยและพัฒนาชุมชน — แล้วจะก้าวต่อไปอย่างไร? คำถามนี้เป็นแรงขับเคลื่อนของงานชิ้นสำคัญชิ้นนี้
อาจารย์กาญจนา แก้วเทพ นำเสนอบทความนี้ในการประชุมวิชาการโครงการเมธีวิจัยอาวุโส “การสื่อสารเพื่อชุมชน: โอกาสและความเป็นจริง” ณ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช วันที่ 8 กรกฎาคม 2550 และตีพิมพ์ในหนังสือ การจัดการความรู้เบื้องต้นเรื่องการสื่อสารชุมชน โครงการเมธีวิจัยอาวุโส สกว. ปี 2551 งานชิ้นนี้ทำ 2 สิ่งพร้อมกัน คือทบทวนประสบการณ์ตลอด 4 วงเกลียวแห่งปัญญา (ปี 2542-2550) และแนะนำโครงการใหม่ SC4C “การสังเคราะห์องค์ความรู้เรื่องการใช้และการเสริมความเข้มแข็งแก่การสื่อสารเพื่อการพัฒนาชุมชน”
สิ่งที่ทำให้งานชิ้นนี้โดดเด่นคือการนำแนวคิด Knowledge Management (KM) มาเป็นกรอบใหม่ในการทำงาน ราวกับ “ไฟฉายกระบอกใหม่ในการเดินทาง” ซึ่งช่วยให้มองเห็นทั้งต้นทุนความรู้ที่สะสมในโครงการ SC4C และต้นทุนความรู้ที่ซ่อนอยู่ในชุมชน และเชื่อมทั้งสองเข้าหากัน
*”ต้นทุนความรู้ของ SC4C”* และ *”ต้นทุนความรู้ของชุมชน”* ถูกวิเคราะห์แยกแยะอย่างเป็นระบบ พร้อมโจทย์วิจัยที่ชัดเจนสำหรับระยะทำงานต่อไป บทความนี้จึงเป็นทั้งบัญชีความรู้และแผนงานอนาคตในเวลาเดียวกัน
สำหรับนักวิจัยและนักพัฒนาที่สนใจการนำ KM มาใช้ในงานชุมชน หรือต้องการติดตามพัฒนาการของแนวคิดการสื่อสารชุมชนในไทยอย่างต่อเนื่อง งานชิ้นนี้เป็นหลักหมุดสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม
